De weg naar ouderschap wordt vaak beschreven als een gezamenlijke reis, maar in de praktijk ligt de focus nog te vaak uitsluitend op de moeder. Terwijl onderzoek en praktijkervaring laten zien dat vaders een cruciale rol spelen in het bereiken van het gezamenlijke ideaal: een gezonde zwangerschap, een positieve geboorte-ervaring en een sterke start als gezin. Om die rol goed te kunnen vervullen, moeten vaders zelf worden gezien, gehoord en ondersteund.
De impact van vaders op het gezinssysteem
Vaders kunnen hun partner niet effectief ondersteunen wanneer zij zelf onvoldoende voorbereid zijn op de realiteit van zwangerschap, bevalling en ouderschap. Onzekerheid, stress en gebrek aan informatie maken het moeilijk om stevig naast hun partner te staan. Dit heeft directe gevolgen:
- Verhoogde stress of depressieve gevoelens bij vaders bemoeilijken het contact met hun baby, verminderen hun zelfvertrouwen en vergroten de kans op relatieproblemen.
- Mentale gezondheid van ouders beïnvloedt elkaar wederzijds: depressieve gevoelens bij vaders hebben effect op moeders, en andersom.
- Een positieve geboorte-ervaring zorgt ervoor dat beide ouders blijvend actief betrokken zijn bij de zorg voor hun kind. Dit bevordert een gelijkwaardige taakverdeling en is gunstig voor de ontwikkeling van het kind.
Het is dus niet alleen wenselijk, maar noodzakelijk om vaders actief te betrekken en te ondersteunen.
Waarom vaders zorg en aandacht nodig hebben
De geboorte van een kind is voor vaders net zo goed een ingrijpende gebeurtenis als voor moeders. Stress tijdens de bevalling blijkt een directe voorspeller van het mentale welzijn van vaders. Wanneer hun ervaring wordt genegeerd, kan dit leiden tot langdurige negatieve effecten op henzelf, hun partner en hun kind.
Daarom is het essentieel dat zorgprofessionals vaders niet zien als ‘coach van de moeder’, maar als gelijkwaardige ouder met eigen emoties, behoeften en verantwoordelijkheden.